Zasada DNSH (Do No Significant Harm), czyli „nie czyń poważnych szkód”, jest jednym z warunków środowiskowych stosowanych przy ocenie i rozliczaniu projektów. Dla przedsiębiorcy lub beneficjenta oznacza to nie tylko złożenie odpowiedniego oświadczenia, lecz także takie zaplanowanie i udokumentowanie inwestycji, aby można było wykazać jej zgodność na każdym etapie realizacji.
Czym jest zasada DNSH
Zasada DNSH służy ocenie, czy przedsięwzięcie nie powoduje poważnych szkód dla żadnego z sześciu celów środowiskowych:
- łagodzenia zmian klimatu,
- adaptacji do zmian klimatu,
- zrównoważonego wykorzystania i ochrony zasobów wodnych i morskich,
- przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym,
- zapobiegania zanieczyszczeniu i jego kontroli,
- ochrony i odbudowy bioróżnorodności i ekosystemów.
Zakres wymaganej analizy i dokumentacji zależy od rodzaju projektu, warunków programu oraz zobowiązań przyjętych we wniosku i umowie.
Dlaczego samo oświadczenie może nie wystarczyć
Oświadczenie potwierdza deklarowaną zgodność projektu z zasadą DNSH, ale podczas rozliczenia lub kontroli może pojawić się potrzeba przedstawienia dowodów. Dlatego warto na bieżąco gromadzić dokumenty pokazujące, w jaki sposób wymagania zostały rzeczywiście spełnione.
Znaczenie mogą mieć między innymi dane liczbowe, dokumentacja dotycząca gospodarowania odpadami, ewidencja BDO, informacje o zastosowanych materiałach, protokoły odbioru, dokumentacja techniczna oraz dokumenty powykonawcze. Powinny one tworzyć spójny zestaw i odpowiadać zapisom przyjętym dla konkretnej inwestycji.
Na jakich etapach inwestycji trzeba pamiętać o DNSH
- Wniosek o dofinansowanie — należy prawidłowo opisać wpływ projektu i przyjęte sposoby spełnienia kryteriów.
- Przetarg, SWZ, OPZ i umowa — wymagania wynikające z DNSH powinny znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach kierowanych do wykonawców oraz w warunkach realizacji.
- Realizacja, odbiór i raport powykonawczy — na tym etapie powstają dokumenty, dane i dowody potwierdzające wykonanie zadeklarowanych działań.
- Kontrola i wezwania do wyjaśnień — zgromadzona dokumentacja pozwala sprawnie odpowiedzieć na pytania i wykazać zgodność projektu.
Jak przygotować dokumentację, która pozwala wykazać zgodność
Praktyczny sposób uporządkowania dokumentów można zapisać jako prosty ciąg:
kryterium → sposób spełnienia → wartość liczbowa → dowód
Dla każdego kryterium warto wskazać, co należało osiągnąć, w jaki sposób zostało to zrealizowane, jaką wartość można potwierdzić oraz który dokument stanowi dowód. Takie zestawienie ułatwia wychwycenie braków i ogranicza ryzyko, że istotne informacje będą rozproszone między wykonawcami, księgowością i dokumentacją techniczną.
DNSH a odpady budowlane i BDO
W projektach, w których powstają odpady budowlane lub inne odpady związane z realizacją inwestycji, dokumentacja odpadowa może być ważną częścią wykazywania zgodności z DNSH. Zapisy dotyczące sposobu postępowania z odpadami powinny odpowiadać rzeczywistemu przebiegowi prac oraz dokumentom zgromadzonym w firmie.
Ewidencja prowadzona w BDO, dokumenty przekazania odpadów, informacje od wykonawców i dokumentacja odbiorowa powinny być ze sobą spójne. Sama obecność wpisu w systemie nie zastępuje kompletnego zestawu dowodów odnoszących się do konkretnej inwestycji.
Kiedy warto przeprowadzić przegląd dokumentacji
Najlepszym momentem na przegląd jest okres przed zakończeniem inwestycji. Można wtedy jeszcze uzupełnić brakujące dokumenty, poprosić wykonawców o dane lub wyjaśnienia i sprawdzić, czy dokumentacja odpowiada zobowiązaniom przyjętym we wniosku, warunkach realizacji oraz umowie.
Odkładanie tej kontroli do momentu rozliczenia albo otrzymania wezwania może utrudnić zebranie dowodów, szczególnie gdy prace zostały już odebrane, a wykonawcy zakończyli udział w projekcie.
Potrzebujesz pomocy z dokumentacją DNSH?
Możemy przeanalizować dokumentację projektu, wskazać braki oraz pomóc przygotować dokumenty potrzebne na etapie realizacji, rozliczenia lub kontroli.
