Grafika: budynek hotelu pracowniczego z tabliczką 0 zł zaliczki PIT, napis Noclegi dla oddelegowanych bez PIT – wyrok NSA, II FSK 1259/24, bhp3.pl

Firmy budowlane, montażowe i usługowe, które wysyłają pracowników na kilkumiesięczne kontrakty w innej części Polski, od lat spierały się z fiskusem, czy opłacony przez pracodawcę nocleg jest przychodem pracownika. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2026 r. (sygn. II FSK 1259/24) orzekł, że bezpłatne zakwaterowanie pracowników oddelegowanych na terytorium kraju nie jest ich przychodem ze stosunku pracy, a pracodawca nie ma obowiązku pobierania zaliczek na PIT. To ważna wiadomość dla działów kadr i płac, ale – jak pokazujemy poniżej – organy podatkowe nadal wydają niekorzystne interpretacje, więc decyzja o zmianie praktyki wymaga rozwagi.

Co orzekł sąd

Sprawę wywołał przedsiębiorca z branży budowlanej, budujący głównie drogi i autostrady. W umowach o pracę miejscem pracy była siedziba firmy, ale pracownicy byli oddelegowywani na kilka miesięcy do miejsc, w których spółka prowadziła roboty. Spółka zapewniała im bezpłatne noclegi w kwaterach prywatnych, hotelach pracowniczych lub wynajętych mieszkaniach. Nie traktowała tych wyjazdów jako podróży służbowych i nie była prawnie zobowiązana do zapewnienia noclegu – robiła to we własnym interesie, aby umożliwić wykonanie kontraktów.

Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając, czy wartość noclegu jest przychodem pracownika i czy musi pobierać od niej zaliczki na podatek. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że tak – jest to przychód ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy o PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (wyrok z 11 lipca 2024 r., I SA/Rz 201/24) przyznał rację fiskusowi.

NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Teza wyroku: bezpłatne zakwaterowanie zapewnione przez pracodawcę pracownikom oddelegowanym na terytorium kraju nie jest dla nich przychodem ze stosunku pracy, więc pracodawca nie ma obowiązku obliczania i pobierania zaliczek na PIT. Sąd podkreślił, że miejsce wykonywania pracy – Polska, inny kraj UE czy państwo trzecie – nie może różnicować sytuacji podatkowej pracowników, bo naruszałoby to konstytucyjną zasadę równości i zakaz dyskryminacji. Wcześniejsze korzystne orzecznictwo dotyczyło głównie delegowania za granicę (na tle dyrektyw 96/71/WE i 2014/67/UE); utrzymanie odmiennych zasad dla delegowania krajowego prowadziłoby do sytuacji, w której nocleg za granicą byłby wolny od podatku, a w kraju – opodatkowany.

Kluczowe pojęcia

Oddelegowanie – w opisanej sprawie chodzi o skierowanie pracownika do pracy poza stałym miejscem pracy określonym w umowie, bez formalnej podróży służbowej (a więc bez diet i zwrotu kosztów na zasadach rozporządzenia o podróżach służbowych).

Nieodpłatne świadczenie – świadczenie, które zgodnie z art. 11 ust. 2–2b ustawy o PIT może być przychodem, jeżeli leży w interesie pracownika; NSA uznał, że nocleg zapewniony w interesie pracodawcy (aby praca w ogóle mogła być wykonana) tego warunku nie spełnia.

Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT – dotychczas wielu płatników rozliczało noclegi właśnie przez to zwolnienie, ograniczone do 500 zł miesięcznie; według wyroku NSA w przypadku oddelegowanych nie ma przychodu, więc limit 500 zł w ogóle nie wchodzi w grę.

Co to oznacza dla pracodawcy

Wyrok daje płatnikom mocny argument, aby nie pobierać zaliczek na PIT od wartości noclegu zapewnionego pracownikom oddelegowanym w kraju. Trzeba jednak pamiętać o trzech rzeczach.

Po pierwsze, wyrok zapadł w konkretnej sprawie, a organy podatkowe nadal prezentują odmienne stanowisko. Przykładem jest interpretacja Dyrektora KIS z 14 września 2026 r. (nr 0115-KDIT2.4011.463.2026.1.DT), w której uznano, że zakwaterowanie jest przychodem niezależnie od kierunku delegowania. Pracodawca, który zmieni praktykę, musi liczyć się ze sporem w razie kontroli; eksperci cytowani przez Prawo.pl oceniają, że szanse przed NSA są dobre, ale spór może trwać kilka lat.

Po drugie, stan faktyczny ma znaczenie. NSA orzekał o pracownikach oddelegowanych na roboty poza siedzibę, którym pracodawca zapewniał nocleg we własnym interesie. Inaczej może być oceniony np. nocleg finansowany pracownikowi, który na stałe pracuje w siedzibie i sam zdecydował się mieszkać w wynajętym przez firmę lokalu.

Po trzecie, składki ZUS. Podstawą wymiaru składek jest przychód w rozumieniu ustawy o PIT, więc – jak wskazuje cytowany w artykule Prawo.pl mec. Łukasz Kania – skoro nie ma przychodu, nie powinno być też składek; w 2025 r. ZUS w kontrolach żądał jednak składek od takich świadczeń. Orzecznictwo NSA dostarcza argumentów także w sporach z ZUS, ale nie ma gwarancji, że ZUS je podzieli.

Lista kontrolna: 7 kroków

  1. Sprawdź w umowach o pracę, jak określono miejsce pracy, i czy wyjazdy pracowników są oddelegowaniem, czy podróżą służbową – to dwa różne reżimy rozliczeń.
  2. Opisz w wewnętrznej dokumentacji (polecenie oddelegowania, regulamin), że nocleg jest zapewniany w interesie pracodawcy, aby umożliwić wykonanie pracy poza siedzibą.
  3. Ustal, jak dotąd rozliczano noclegi (przychód, zwolnienie do 500 zł, składki ZUS) i policz, jaka kwota jest „w grze”.
  4. Zdecyduj – najlepiej z doradcą podatkowym – czy zmieniasz praktykę od razu, czy najpierw występujesz o własną interpretację indywidualną, powołując wyrok II FSK 1259/24.
  5. Jeżeli przestajesz pobierać zaliczki, zachowaj dowody: umowy najmu lub faktury za noclegi, wykaz oddelegowanych, okresy pobytu.
  6. Poinformuj pracowników, którym w poprzednich latach pobrano zaliczki, że mogą rozważyć wystąpienie o stwierdzenie nadpłaty.
  7. Monitoruj orzecznictwo i interpretacje – sprawa wróciła do WSA w Rzeszowie, a stanowisko organów może się zmienić.

Nie wiesz, czy to dotyczy Twojej firmy?

Pomożemy uporządkować dokumentację oddelegowań, regulaminy i listy płac tak, aby rozliczenie noclegów było spójne z umowami i praktyką. Obsługujemy firmy z Łowicza i okolic, a dokumentację kadrową przygotowujemy dla klientów w całej Polsce.

Zapytaj o ofertę

Podstawa prawna

  • Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2026 r., sygn. akt II FSK 1259/24 (uchylający wyrok WSA w Rzeszowie z 11 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 201/24).
  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592) – art. 11 ust. 2–2b, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 19.
  • Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 14 września 2026 r., nr 0115-KDIT2.4011.463.2026.1.DT (stanowisko odmienne od wyroku NSA).
  • Omówienia: Prawo.pl, „NSA: Noclegi pracowników to nie przychód” (M. Pogroszewska, 15.10.2026); Infor.pl, „Kolejny wyrok korzystny dla pracowników…” (M. Masłowska, 15.10.2026).

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 16 października 2026 r.